Symbaloo EDU: utilidades educativas dos escritorios virtuais

symbaloo

Os escritorios virtuais personalizados son unhas ferramentas que nos serven de páxina de inicio para a navegación web permitíndonos, ao estar aloxados na nube, acceder a un mesmo escritorio dende diferentes dispositivos. En función do servizo que elixamos inclúe acceso a recursos e contidos dos nosos servizos e webs favoritas, podendo configuralo segundo ás nosas necesidades e os nosos obxectivos. Dende a desaparición de iGoogle as opcións principais de escritorios virtuais que podemos destacar son Symbaloo, Netvibes e Pearltrees.

Ademais de como mero lanzador de aplicacións estes servizos de escritorio  virtual pódense utilizar como elementos integradores do noso Entorno Persoal de Aprendizaxe (PLE polas súas siglas en inglés), permitíndonos acceder a grande parte das ferramentas, de servizos e de redes que utilizamos de cotián dende unha interface única. Neste senso entendemos os PLE como “o conxunto de ferramentas, de fontes de información, de conexión e de actividades que cada persoa utiliza de xeito asiduo para aprender” (Adell e Castañeda, 2010).

Probablemente sexa Symbaloo o servizo de escritorio virtual máis sinxelo e intuitivo e á vez o que mellor permite trasladar o concepto de PLE ao aula, especialmente de Educación Primaria e Secundaria. A isto contribuiu o lanzamento de Symbaloo EDU, unha versión dirixida específicamente ao eido educativo cun importante uso por parte do profesorado e do alumnado para desenvolver proxectos de aprendizaxe co apoio de internet (Álvarez, 2014).

A palabra Symbaloo procede dun verbo griego que significa “coleccionar” ou “reunir”, e define moi claramente a funcionalidade principal desta ferramenta, que é que nos permíte deseñar un escritorio virtual a partir dunha colección ou unha recompilación de lanzadores ou de accesos directos a sitios, de aplicacións e de servizos web. Grazas a que este escritorio se almacena na nube podemos acceder a él a través do noso ordenador de escritorio ou a través dos nosos dispositivos móbiles, xa que tamén dispón dunha app para iOS e Android.

Podemos crear múltiples escritorios ou taboleiros, denominados webmix na terminoloxía de Symbaloo, e personalizar cada un destes, segundo a súa orientación educativa ou profesional, incorporando os recursos máis adoitados aos nosos obxectivos. Os elementos que conforman unha webmix son os bloques, que poden ser unha ligazón a un sitio web, un vínculo a unha fonte de noticias RSS ou un elemento incrustado (como por exemplo un vídeo de YouTube ou unha presentación ou documento de Slideshare). Pódense engadir novos bloques a Symbaloo EDU dun xeito moi sinxelo instalando a extensión para Google Chrome ou o complemento para Mozilla Firefox.

Outro elemento importante dos taboleiros é a caixa central, na que de xeito predeterminado amosará o motor de búsqueda de Google pero que ao pulsar nun bloque RSS ou un widget que se configurara no taboleiro, visualizaráse na debandita caixa. Pódese utilizar a caixa central da webmix persoal para amosar varios tipos de recursos a elixir entre un bloque de noticias con RSS, un widget ou un motor de búsqueda (Bing, Google ou Yahoo). Symbaloo ofrece diversos widgets, é dicir mini aplicacións, tales como axenda, calculadora, información do tempo, calendario, etc.

Por outra banda Symbaloo EDU tamén permite distintas posibilidades de personalización e de axustes como son á agrupación de bloques en conxuntos, a organización de bloques por grupos marcándoos cunha cor, a elección do fondo de pantalla ou a modificación do tamaño da webmix.

exemplo de symbaloo

Tendo como alicerce esta  función principal de recompliación, e da evolución natural da utilización de Symbaloo como apoio na aula xurdiron os Lesson Plans recentemente implementados. Un Lesson Plan é un itinerario de aprendizaxe personalizado dixital no que pódese utilizar unha grande diversidade de recursos dixitais á hora de créalos (páxinas web, imáxenes, vídeos, artigos, documentos e incluso bloques creados nas webmixes personais que se teñan en Symbaloo). Bloque a bloque pódese ir deseñando o itinerario, utilizando rutas, pistas, preguntas, etc., no que o alumnado pode elixir o camiño a seguir para chegar á meta ou ao obxectivo final, con moitas posiblidads de control e de avalización, incluindo a opción de gravalo. Asemade, a plataforma dispón dun Marketplace, un espazo onde atopar itinerarios realizados por outros docentes e que se poden utilizar directamente ou modificar segundo as nosas necesidades.

A partir das funcionalidades que se mencionaron, a continuación se presentan algunhas das utilidades didácticas da ferramenta Symbaloo EDU que considero máis salientables:

  • Elaborar páxinas de favoritos deseñando unha páxina de inicio de Internet coas páxinas web e aplicacións utilizadas de xeito máis asiduo.
  • Propoñer ao alumnado actividades de procura e de clasificación de recursos e de materiais de clase con imáxenes, vídeos, presentacións, Nesta liña tamén pódese utilizar como actividade de “arquivo escolar” coa técnica de Freinet,  que  se confecciona a partir de varios tipos de información que é recollida e clasificada polo alumnado (Gros e Mas, 2016).
  • Tanto o alumnado como o profesorado poden utilizar Symbaloo EDU para realizar curacións, selección e difusión de contidos, (véase Guallar e Leiva-Aguilera, 2013) de temáticas específicas, podendo usar a galería de webmixes públicas para atopar ou curar recursos relevantes.
  • Recompilar e organizar contidos e recursos dunha materia ou proxecto concreto para compartir co alumnado na aula: selección de vídeos, de presentacións, de sitios web, de xogos interactivos, de actividades online, de artigos, de presentacións, etc.
  • Tamén poderíase utilizar Symbaloo para facer un webmix coas ligazós a cada cartafol do/a alumno/a ou que o alumnado elabore un taboleiro a modo de cartafol con todos os traballos e as actividades que realizou e que amosen a evolución do seu proceso de aprendizaxe.

Así, Symbaloo EDU constitúese nunha ferramenta que ofrece un amplio abanico de posibilidades e de utilidades didácticas e de desenvolvemento profesional do profesorado. Tanto a utilización dos webmixes como a evolución dos taboleiros nos Lesson Plans que mecionamos amosa unha alternativa interesante para desenvolver actividades, proxectos e itinerarios de aprendizaxe multimedia nos que incluir a “gamificación” (uso de elementos de deseño de xogos en contextos de no-xogo, Deterding, Sicart, Nacke, OʼHara e Dixon, 2011) como recurso na aula, cunhas opcións de personalización, de seguimento e de control que poden ser moi útiles. Asemade o profesorado e o alumnado poden compartir os seus taboleiros de Symbaloo EDU na galería de webmixes ou os Lesson Plans no Marketplace como recursos educativos abertos, aínda que restrinxidos  ao uso  na súa plataforma, de xeito que contribúan ao desenvolvemento do coñecemento social e que outros/as compañeiros/as poidan reutilizalos.

Referencias

  • Adell, J. y Castañeda, L. (2010). Los Entornos Personales de Aprendizaje (PLEs): una nueva manera de entender el aprendizaje. En: R. Roig Vila y M. Fiorucci (Eds.), Claves para la investigación en innovación y calidad educativas. La integración de las Tecnologías de la Información y la Comunicación y la Interculturalidad en las aulas. Alcoy: Marfil – Roma TRE Universita degli studi
  • Álvarez Jiménez, D. (2014). Entornos personales de aprendizaje (PLE): aprendizaje conectado en red. Madrid: Ministerio de Educación, Cultura y Deporte.
  • Deterding, S., Sicart, M., Nacke, L., OʼHara, K., & Dixon, (2011). Gamification: Using game-design elements in non-gaming contexts. Proc. CHI EA ‘11, ACM Press (2011), 2425-2428. http://hci.usask.ca/uploads/198-Gamification.pdf
  • Gros, B. y Mas, X. ¿Cómo aprender en red? En B. Gros y C. Suárez-Guerrero (Eds.) (2016). Pedagogía red. Una educación para tiempos en internet. Barcelona: Octaedro-ICE-UB.
  • Guallar, Javier; Leiva-Aguilera, Javier (2013). El content curator. Guía básica para el nuevo profesional de internet. Barcelona: Editorial UOC.

[Este post é unha traducción ao galego da recensión publicada na Revista de Estudos e Investigación en Psicoloxía e Educación que podedes consultar nesta ligazón]

Reporte das II Xornadas de Innovación Docente e un pouco de autocrítica

O pasado venres día 27 de outubro, celebramos na Facultade de CC. da Educación a segunda edición das Xornadas de Innovación Docente organizadas polo Cufie.

Estamos contentos porque este ano incrementáronse notablemente tanto a cifra de inscritos coma a de propostas de comunicacións e pósteres por parte do/as noso/as docentes. Isto é para nós un indicador claro do interese que despertan este tipo de iniciativas e lévanos a pensar que imos polo bo camiño no que ao fomento da innovación docente universitaria se refire.

Nesta ocasión, tamén os medios se fixeron eco do evento con unha entrevista ao noso director, Enrique de la Torre, que podedes ler AQUÍ.

Nesta ligazón vos deixamos algunhas fotos de como se desenvolveu a xornada:
http://slide.ly/view/db79cff48d192145a916ae1154a9f500

Sempre que organizamos este tipo de eventos nos quedamos coa mellor parte de todas que é o afecto e o cariño que nos amosades todas as persoas que asistides. Para nós ese calor supón unha impagable inxección de enerxía positiva que nos impulsa a seguir. Así vos dábamos as grazas nas redes sociais ao día seguinte das Xornadas:

grazas

Pero sempre hai cousas que mellorar e para iso, debemos agradecervos tamén a participación na enquisa de valoración e, sobre todo, as útiles suxerencias de mellora que algúns nos fixestes chegar. Aquí podedes ver os resultados:

 

En conclusión, faise evidente que debemos mellorar cando menos nos seguintes aspectos:

  • Diminuir a diferencia entre número de inscritos e asistentes.
  • Buscar fórmulas para poder aceptar máis pósteres, así como mellorar o espazo para a súa exposición.
  • Favorecer a asistencia ás comunicacións simultáneas con melloras como:
    • Agrupalas por temáticas ou áreas de coñecemento
    • Situar as distintas mesas en aulas cercanas dentro da mesma planta para facer máis doado o cambio de mesa aos interesados.
  • Dar máis difusión ás Xornadas 
  • Publicar os resumos antes da celebración das Xornadas para que as persoas asistentes poidan saber que comunicacións ou pósteres son do seu interese.

Tomamos nota para seguir mellorando e esperamos contar con todos vós o ano próximo!

Entrevistamos a Mercè Gisbert Cervera

Un-café-con-Banner

Hoxe inauguramos nova sección de entrevistas. Chamámola “Hoxe tomamos café con..” e acompáñanos Dna. Mercè Gisbert Cervera:

merce_gisbert_foto

 

Mercè Gisbert es doctora en CC. de la Educación y catedrática de Tecnología Educativa por la Universitat Rovira i Virgili, melómana y enamorada de las flores según su página web.

Mercè, un inmenso honor tenerla con nosotros en A Coruña el próximo viernes 27 de octubre. Es usted una antigua colaboradora de esta universidad, esperamos que guarde un buen recuerdo de nosotros.

 

  1. ¿Qué es lo que más ha cambiado en las aulas universitarias en los últimos 20 años?
    Creo que la diferencia fundamental tiene mucho que ver con que hace 20 años la mayor parte de información, también de conocimiento, estaba controlada por el profesorado. Actualmente el docente no puede ni imaginar que controlará toda la información. En todo caso, tendrá más estrategias que los estudiantes para gestionarla y convertirla en conocimiento. En cierto modo, el profesor ha tenido que renunciar al control de la información y asumir que los estudiantes que llegan, ya alfabetizados digitalmente, tienen más tiempo y recursos que él para poder acceder a ella y más tiempo para poder encontrarla.
    Lo que continúa sin tener el alumnado son las estrategias y los recursos para construir el conocimiento. Este será uno de los principales retos docentes.
  2. Usted y sus colaboradores han investigado mucho sobre competencia digital docente. ¿Cuál es el estado actual de la cuestión? ¿Se puede decir que los docentes universitarios actuales son competentes digitales?Si, durante los últimos diez años hemos dedicado una parte importante de nuestros esfuerzos de investigación a la definición conceptual, la definición de la rúbrica y de sus indicadores y el diseño y desarrollo de los instrumentos para la medición, primero, de la autopercepción, y después de la evaluación. Esta última continua siendo un reto pues, si bien, existen muchos informes y documentos de referencia internacional respecto a la competencia digital no existen instrumentos suficientemente consistentes para su evaluación.Creo que no podemos asegurar que los docentes universitarios sean competentes digitales, como mucho, están alfabetizados digitalmente. Pero esta no es sólo una situación de los docentes de educación superior sino, en general, de todos los niveles. No garantizamos la CD en la formación inicial ni tampoco la exigimos durante el desarrollo de la carrera profesional por lo que, a menudo, la responsabilidad de adquirir la competencia depende en gran medida de la voluntad del profesorado.
  3. Cada vez son menos, pero todavía quedan docentes reticentes al empleo de la tecnología en los procesos de enseñanza. ¿Cuál cree que sería el argumento de más peso para hacerles cambiar de opinión?

    Creo que, como profesionales de la educación, tenemos una serie de responsabilidades relacionadas con la necesidad de garantizar la mejor formación para nuestros estudiantes, que serán los profesionales del mañana. En una sociedad digital como la nuestra es evidente que las responsabilidades personales, sociales y profesionales deberán desarrollarse en este contexto. No tenerlo en consideración en el proceso de formación equivale a no asumir una de nuestras principales tareas como formadores. Para garantizar la calidad y pertinencia de esta deberemos utilizar las herramientas y recursos necesarios. Estos serán, en un gran número, tecnológicos.

  4. La palabra innovación empieza a ser un cliché que usamos para todo. ¿Todavía se puede realmente innovar en las aulas o ya está todo inventado? No creo que la palabra innovación sea un cliché, en todo caso, lo es la forma que tememos de utilizarla o aplicarla. Lo que quizás si sea un cliché es dar por supuesto que toda innovación supone siempre un cambio o una mejora. Debemos diseñar y desarrollar innovaciones siempre y cuando tengamos la certeza de que éstas servirán para modificar de algún modo la realidad y, lo que es más importante, cuando puedan ayudarnos a avanzar en alguna dirección o a mejorar aquello que estamos haciendo. Aunque la mejora solo sea un pequeño paso porque. A veces, estos pequeños pasos son los más poderosos.

  5.  Picasso decía que la inspiración existe pero debe pillarte trabajando. ¿Dónde pueden encontrar inspiración los docentes para innovar? Si continúo con el ejemplo de Picasso y de la pintura estarán de acuerdo conmigo en que no todos los estilos pictóricos son iguales, ni se perciben por todos del mismo modo, y que todas las innovaciones cuando se producen por primera vez tienen más detractores que defensores. Podemos tomar como referencia la época de los impresionistas. Ninguno de ellos consiguió una gran fama mientras estaban innovando. A menudo, todo lo contrario.
    La idea anterior trasladada al mundo de la docencia me lleva a considerar que no todos los docentes somos igual de buenos utilizando los mismos métodos y estrategias así que éstas tendrían que estar muy relacionadas con los estilos docentes. Tampoco tiene sentido dejarse llevar por las “modas” y adoptar innovaciones sin criterio. Cuando esto sucede se nos suelen volver en contra. Así que podemos decir que más que inspiración necesitamos un buen criterio pedagógico una vez hemos definido con claridad cuáles son los objetivos de aprendizaje que pretendemos promover.

  6. Usted trabaja formando a futuros docentes, cuál cree que son los principales retos que deberán afrontar los futuros profesionales de la enseñanza? Para  mi, los principales retos que deberán ser capaces de asumir son:
  • La flexibilidad suficiente para ser capaces de cambiar sus enfoques docentes tantas veces como sea necesario. En función del perfil de los estudiantes que acceden a sus aulas y de los avances de su ámbito de conocimiento. Cada vez el conocimiento se desarrolla más rápido y no siempre tenemos la capacidad de actualizarlo a la misma velocidad.
  • La capacidad de desarrollar su competencia digital docente puesto que viven y trabajan en una sociedad digital y deben formar a estudiantes que se forman en este contexto.
  •  Formación continua a la largo de su carrera profesional utilizando otras estrategias que van más allá de los cursos y los seminarios y que tendrán más que ver con la investigación, la colaboración y la cooperación internacional.
  • La investigación sobre la docencia. Durante demasiado tiempo se ha obviado la necesidad de considerar la tarea docente como una disciplina susceptible de investigación. La única forma de mejorarla es a través de la investigación aplicada y de la recogida de evidencias empíricas que nos permitan documentar de manera sistemática nuestra tarea profesional.

Para terminar, ¿nos puede hacer un pequeño avance del tema de su conferencia en las II Jornadas de Innovación Docente de la UDC?

El título de mi intervención es: Ecosistemas digitales para el aprendizaje.
El término ecosistema en este contexto lo utilizo de manera metafórica puesto que me sirve de excusa, y también como estrategia, para poder abordar la gestión, la planificación y la aplicación de las herramientas tecnológicas para favorecer y facilitar los procesos de aprendizaje para poder mejorarlos.

 

 

 

Publicada a I Convocatoria de Grupos de Innovación Educativa da Universidade da Coruña

Inauguramos curso académico con unha nova iniciativa que, sen dúbida, será de grande interese para o noso profesorado e para o persoal investigador: a Vicerreitoría de Oferta Académica e Innovación Docente, en colaboración co CUFIE, acaba de lanzar unha convocatoria para a constitución e recoñecemento de Grupos de Innovación Educativa (GIE).

Os obxectivos que se perseguen son os seguintes:

  • Promover a participación do profesorado en accións de innovación educativa.
  • Fomentar o traballo colaborativo e interdisciplinar mediante asociacións estables de profesores que favorezan a actualización permanente e o desenvolvemento profesional docente.
  • Darlles unha maior proxección e difusión ás actividades de innovación educativa da UDC para adquirir unha maior presenza nos foros educativos nacionais e internacionais.
  • Mellorar o impacto dos procesos de ensino-aprendizaxe e, en xeral, a calidade do ensino impartido na UDC.

Todos os detalles desta convocatoria pódense consultar na sede electrónica da UDC e nesta ligazón á nosa web: http://www.udc.es/cufie/INNOVACION/GIE/IConvocatoria.html 

Como avance, deixámosvos aquí recollidas na seguinte infografía as 5 cuestións clave sobre os GIE. Esperamos que sexa un éxito!

GIE-Infografia

Docencia e propiedade intelectual: que materiais podemos usar legalmente na docencia universitaria?

profesora-enliña

Este artigo é unha adaptación (máis ben debemos dicir unha traducción ao galego) dunha guía publicada polo CENT da Universidade Jaume I titulada Docència i propietat intellectual. Quins materials puc utilitzar legalment en la docència universitària? baixo licenza de atribución.

Como é de todos sabido, o profesorado das universidades españolas debe aterse escrupulosamente á Lei de Propiedade Intelectual cando publica materiais de aprendizaxe na súa aula virtual, baixo ameazas de cuantiosas multas cando se produce incumplimento dos termos da dita Lei.

Por esta razón, ante as numerosas dúbidas que lle xorden ao noso profesorado, presentamos aquí tanto as nocións básicas que cómpre coñecer sobre a propiedade intelectual, coma os tipos de materiais que podemos empregar legalmente na nosa docencia. Vaia o noso agradecemento ao equipo do profesor Jordi Adell, director do CENT, pola súa xenerosidade ao licenzar este material e tamén á profesora Linda Castañeda por publicar a tradución ao castelán no seu blog. Seguir lendo

Docentes conectad@s: o reto de educar na era dixital

Docentes conectad@s: o reto de educar na era dixital

Docentes contectad@s: o reto de educar na era dixital é o título do curso de verán organizado polo CUFIE que se vai celebrar os días 10 e 11 de xullo na Facultade de CC. da Educación do campus de Elviña.

A nosa intención foi crear un punto de encontro, unha ocasión para reunir a docentes de niveis educativos diferentes para debater, poñer en común ideas e proxectos e crear sinerxias que lles permitan traballar xuntos arredor dos novos paradigmas educativos que están a xurdir no contexto da era dixital e conectar as aulas coas necesidades dunha sociedade en permanente cambio.

Titulámolo Docentes conectad@s para facer fincapé na necesidade de establecer conexións e de tecer fíos entre os distintos actores implicados na construción dunha educación de calidade:

  • Conexión das aulas con unha sociedade cambiante que esixe unha actualización permanente das metodoloxías e das ferramentas coas que se densenvolve a docencia.
  • Conexión do/as docentes entre sí, porque a calidade do ensino na era dixital pasa ineludiblemente polo traballo colaborativo e a creación de redes de profesionais que aprendan xuntos compartindo coñecemento.
  • Conexión docentes-alumnado a través de ferramentas, estratexias didácticas e metodoloxías activas que poñan ao alumnado no centro do proceso de ensino-aprendizaxe.
  • Conexión docentes-tecnoloxía educativa que posibilite a mellora e actualización da competencia dixital docente.

Seguir lendo

Aprendizaxe Servizo universitario: cando a aula se expande para mellorar a contorna

team-CCO

A Responsabilidade Social Universitaria é unha das cinco áreas clave recollidas no Plan estratéxico 2013-2020 da Universidade da Coruña co propósito de converter a nosa institución nun motor de cambio social e establecer unha relación bidireccional universidade-sociedade que permita xerar unha dinámica de desenvolvemento social, cultural e económico.

Neste marco de acción, cobra sentido o impulso que desde o CUFIE vimos dando, coa colaboración da Oficina de Cooperación e Voluntariado da UDC, ao Aprendizaxe Servizo nas nosas aulas universitarias.

A Aprendizaxe Servizo (ApS) é unha proposta educativa que combina procesos de aprendizaxe e de servizo á comunidade, na que o alumnado aprende traballando en necesidades reais da súa contorna coa finalidade de mellorala.

Seguir lendo

8 erros no uso de Moodle para a docencia. Breve historia desta guía

Nota: para ler a guía en castelán preme AQUÍ.

O xerme do que abrolla esta guía partiu dunha proposta que me lanzou o doutor José Luis Tasset, profesor e decano da Facultade de Humanidades e Documentación, durante un curso que impartín recentemente nese centro. Moi acertadamente, o profesor Tasset argumentaba que na maioría de ocasións aprendemos de xeito máis profundo e efectivo a partires dos nosos propios erros que cando tan só se nos expoñen as solucións a un problema.

Durante un tempo, esa idea estivo dando voltas na miña cabeza, pensando en como aplicala ao logro dun uso máis didáctico da plataforma Moodle nas accións formativas que se levan a cabo na nosa universidade. Seguir lendo

Benvido/as ao novo blog do Cufie!

primeiropost-blog-cufie

Hoxe estamos de estrea no Cufie e queremos darvos a benvida a este novo espazo de intercambio de coñecemento no que temos postas moitas ilusións.
Queremos por unha banda, que este blog constitúa un novo punto de encontro, de debate e de diálogo entre o noso servizo e a comunidade universitaria da UDC e por outra, que sirva de ponte entre a nosa universidade e o resto do mundo.  Confiamos en que o que aquí imos compartir sexa de interese e de utilidade para calquera persoa de calquera punto do planeta relacionada co ámbito da educación e da formación.
COMPARTIR, ese é o noso principal obxectivo coa creación desta ventá á aldea global que é a web 2.0. Levábamos un tempo urdindo a maneira de publicar os materiais de apoio á docencia e os proxectos de diversa índole que facemos no Cufie e pensamos que este blog pode ser un bo marco para poñelos a disposición de todo aquel que teña interese.
Quedades todo/as convidado/as a ser parte integrante deste espazo enriquecéndoo mediante as vosas achegas e comentarios.
Sede moi benvido/as!!

Ana, Sonia e David